plei Kép-Làng đồng bào dân tộc Jrai giữa cao nguyên đại ngàn

  • Thứ tư, 15/03/2017, 13:19 GMT+7
  • 0 bình luận
  • 338

plei Kép-Làng đồng bào dân tộc Jrai giữa cao nguyên đại ngàn.

                                                                                                             Võ Thảo 

Nơi tôi nói đến đây là làng Kép 1 thuộc xã Ia Mơ Nông, huyện Chư Pah, nằm cách thành phố Pleiku khoảng 40 km, một làng đồng bào dân tộc Jrai còn lưu giữ được nhiều nét văn hóa bản địa đặc trưng của cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên thuộc tỉnh Gia Lai, bản làng mộc mạc và hoang sơ giữa núi rừng đại ngàn.

Nằm cách làng Phung không xa, một bản làng đặc trưng với nhiều yếu tố thuận lợi được đưa vào làm du lịch đã nhiều năm của  huyện Chư pah, làng Kép mới được biết đến trong khoảng vài năm trở lại đây, được khai thác đưa vào làm du lịch thăm làng và nhận được nhiều phản hồi tích cực, để lại ấn tượng đẹp trong lòng du khách gần xa không chỉ bởi nét văn hóa truyền thống được lưu giữ và phát huy nhiều năm qua, mà còn bởi phong cảnh hữu tình, con người thân thiện, hiếu khách, tình cảm mộc mạc và chân tình của những người dân mới làm quen với khách lạ đến thăm làng.

Đường vào làng đẹp và bằng phẳng thuận lợi cho giao thông đi lại, hai bên là những ngôi nhà xây khang trang, kiên cố xen lẫn giữa các vườn cây trồng xanh um, đầy sức sống chứng tỏ đời sống người dân nơi đây với công việc chủ yếu sống nhờ vào sản xuất nông nghiệp tương đối ổn định và khá giả. Tất cả quyện lại tạo nên một bản làng khang trang, với nhiều mái nhà no ấm, người dân yên tâm sản xuất và kết hợp làm du lịch nâng cao đời sống từng ngày. Ban đầu dân làng còn bỡ ngỡ, xong qua thời gian và trải nghiệm thực tế người làng Kép dần quen và niềm nở chào đón những vị khách phương xa. Chính sự nhiệt tình của họ, sự mộc mạc, dung dị của làng đã để lại trong lòng du khách những ấn tượng tốt đẹp.

Ngoài ngôi nhà rông vững chãi, uy nghi giữa làng, một trong những yếu tố cấu thành nên nét đặc trưng của các bản làng dân tộc Tây Nguyên, thì ngôi nhà dài đặc trưng của cộng đồng dân tộc Jrai là điểm ấn tượng nhất của làng. Đúng như tên gọi của nó đó là những căn nhà có chiều dài đến năm, sáu chục mét, nhà dài là một thế lực của những gia đình khá giả, đông con cái, là sự chứng tỏ vị thế của gia đình, dòng họ với cộng đồng… Ngôi nhà dài còn giữ nguyên nét bản địa và còn lưu  giữ nhiều hiện vật như: giáo mác, cồng, chiêng, nhạc cụ dân tộc… để giới thiệu với du khách đến tham quan, là niềm kiêu hãnh của các tộc người nơi đây.

Đội cồng chiêng của làng gần 20 thanh niên do chú Rơ Châm Né làm đội trưởng được thành lập cách đây hơn một năm gần đây thường xuyên biểu diễn phục vụ khách du lịch đến thăm làng. Nếu muốn thưởng thức hương rượu cần say nồng bên ánh lửa cùng những điệu cồng chiêng ngân vang giữa núi rừng đại ngàn khi đến với làng Kép du khách có thể liên hệ trước với các đơn vị lữ hành hoặc trực tiếp hỏi thăm để gặp chú Rơ Châm Né. Điều đặc biệt của làng là không được đánh cồng chiêng quanh nhà Rông nếu không có lễ hội nào diễn ra, vì vậy du khách chỉ được thưởng thức cồng chiêng ngay khu nhà mồ với nhiều ý nghĩa phong tục bản địa.

Giọt nước và khu nhà mồ là một trong những điểm không thể bỏ qua, được nhiều du khách ghé thăm. Nơi đây lưu giữ hàng chục bức tượng nhà mồ mô phỏng nhiều hình tượng được đẽo đục công phu tài tình từ bàn tay tài hoa của người Jrai đã tạo nên dấu ấn riêng trong lòng du khách. Mỗi dịp lễ hội, người dân đánh cồng chiêng, nhảy múa quanh khu nhà mồ thâu đêm suốt sáng, bên những cây cổ thụ tỏa bóng mát chở che một vùng và đó là những ngày hội lớn nhất của làng. Đi giữa cao nguyên bạt ngàn nắng gió, giữa lau lách cỏ tranh, hay dưới gốc cổ thụ rêu phong, bất chợt chúng ta có thể gặp những tượng người, vật bạc phếch hoặc mới đứng yên lặng trong chiều u tịch. Ai lần đầu đến khu nhà mồ Tây Nguyên chắc hẳn sẽ có cảm giác như đi lạc vào ma trận của rừng tượng gỗ. Nếu có dịp đến làng vào những ngày tháng ba Tây Nguyên mùa lễ hội, thưởng thức điệu nhảy, lời ca da diết của những thiếu nữ miền sơn cước bên những cánh rừng cà phê ngát hương thơm đong đầy thì còn gì thú vị bằng.

Trong làng có hơn 10 giọt nước, trong đó còn nhiều giọt còn nguyên vẹn dấu ấn giọt nước của đồng bào dân tộc thiểu số, nước chảy ra từ suối, trong lành, tươi mát. Hằng ngày các bà, các chị mang những quả bầu khô, chai lọ ra hứng nước về dùng, chiều đến, bến nước xôn xao tiếng nói cười vang cả một vùng. Điều đặc biệt ở đây khi đến với từng góc nhà sàn sẽ thấy những đống củi được xếp ngay ngắn, gọn gàng bên góc nhà hay dưới gầm mỗi căn nhà của đồng bào dân tộc Jrai ở đây được coi như là của hồi môn của cô gái khi bắt chồng. Đó như là thước đo sự chăm chỉ, giỏi giang, khéo léo, biết vun vén, tích lũy của cải để dành trong gia đình của người phụ nữ mà mỗi đồng bào dân tộc lại có cách biểu hiện khác nhau.

Chị Nguyễn Thị Mỹ Thắm-cán bộ văn hóa, du lịch huyện Chư Pah cho biết: “ Ngày càng đông các đoàn du khách đến thăm làng Kép, thay vì đến làng Phung như trước kia. Vì vậy phòng văn hóa huyện đnag có nhiều kế hoạch như huy động người dân đóng góp những chiếc cồng, chiêng, tượng gỗ… vào nhà Rông, nhà dài phục vụ du  khách đến tham quan. Ngoài ra sẽ tổ chức lớp tập huấn về đánh cồng chiêng như những năm trước đã từng làm để nâng cao tay nghề cho người dân nhằm lưu giữ và kế thừa nét văn hóa trường tồn của cha ông và giúp họ nâng cao thu nhập, đời sống khi ngày càng tiếp cận một nghề có thể nuôi sống gia đình-nghề làm du lịch.

V.T.T

TAG:

Ý kiến của bạn