Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Gia Lai: SẼ MỞ NGÀNH ĐÀO TẠO ÂM NHẠC CỒNG CHIÊNG BAHNAR, JRAI

  • Thứ sáu, 08/07/2016, 08:41 GMT+7
  • 0 bình luận
  • 446

Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Gia Lai đã triển khai thực hiện đề tài khoa học cấp tỉnh “Phương pháp dạy và học cồng chiêng của đồng bào Bahnar, Jrai trên địa bàn tỉnh Gia Lai” với chủ trương đưa âm nhạc cồng chiêng vào đào tạo trong nhà trường. Mục đích của đề tài là nhằm xây dựng giáo trình giảng dạy thực nghiệm môn học cồng chiêng để tiến tới mở ngành học này tại trường.

day-CC1

Học sinh trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Gia Lai
báo cáo môn học cồng chiêng

Cùng với việc thực hiện đề tài, từ năm học 2012-2013, nhà trường cũng đã triển khai đào tạo môn học cồng chiêng với thời lượng 30 tiết như một môn chung đối với các ngành học tại trường. Trong thời gian này, nhà trường mời các nghệ nhân về dạy và học sinh được tiếp cận với môn cồng chiêng nhờ vào kinh nghiệm của người dạy là chủ yếu. Để cồng chiêng trở thành môn học có hệ thống bài bản và khoa học hơn, năm học 2015-2016 khi giáo trình “Phương pháp dạy và học cồng chiêng Bahnar, Jrai trong trường chuyên nghiệp” vừa mới được hoàn chỉnh. Từ đây, người dạy và người học phải dựa vào giáo trình. Nội dung của giáo trình gồm 3 phần: Phần 1 - Giới thiệu tổng quan về tộc người và nguồn gốc cồng chiêng - các loại cồng chiêng Bahnar, Jrai; Phần 2 - Giới thiệu về văn hóa và thực trạng cồng chiêng của người Bahnar, Jrai; Phần 3- Giới thiệu về âm nhạc cồng chiêng và hoạt động dạy học âm nhạc cồng chiêng Bahnar, Jrai. Trong quá trình giảng dạy, giáo viên hướng dẫn cụ thể cách thức học cồng chiêng Bahnar, Jrai bằng phương pháp dân gian và phương pháphàn lâm.
Hầu hết học sinh - sinh viên của nhà trường đều rất thích thú khi được học loại hình nhạc cụ độc đáo này. Đối với học sinh ngành Âm nhạc, việc dạy và học môn cồng chiêng khá đơn giản bởi âm nhạc đã đi vào tâm hồn của các em. Vì vậy, với đối tượng này, giáo viên vận dụng phương pháp dạy học âm nhạc hàn lâm như hướng dẫn trong giáo trình. Giáo viên dạy cho học sinh đánh cồng chiêng theo tổng phổ bằng cách chia ra mỗi người đánh một khuôn nhạc với bao nhiêu nhịp, bao nhiêu phách. Học sinh có thể nhìn vào các khuôn nhạc mà học cho đến khi thuộc bài. Phương pháp này giúp đối tượng tiếp thu bài nhanh hơn. Khi học sinh đã quen, với các bài nhạc chiêng khác, giáo viên chỉ cần soạn tổng phổ, chia ô nhịp của từng bài là các em có thể thực hiện được.
Đối với học sinh - sinh viên không chuyên khoa Âm nhạc, các em chưa am hiểu về nhạc lý vì vậy việc tiếp thu bài học khó khăn hơn. Trước khi đi vào môn học, giáo viên phải dạy cho các em hiểu sơ lược về nhạc lý sau đó mới hướng dẫn cụ thể bài học. Với đối tượng này, giáo viên giảng dạy chủ yếu theo phương pháp dân gian, bằng cách cầm tay chỉ việc, hướng dẫn từng em. Kết thúc môn học, các em chỉ tiếp thu một vài bài nhạc và có thể đánh được một chiếc chiêng cố định trong bộ cồng chiêng. Sau khi hoàn thành môn học, các em đã biết dàn dựng tiết mục trình diễn cồng chiêng cùng với việc tổ chức lễ cúng của bài nhạc chiêng đó để báo cáo kết quả học tập.
Nhìn chung, trong thời lượng chỉ 30 tiết cho môn học cồng chiêng nhưng nhờ giảng dạy theo trình tự một cách hệ thống bài bản đã tạo hứng thú và hiệu quả học tập, kể cả đối tượng học sinh - sinh viên chuyên và không chuyên. Không những thế, môn học này còn giúp các em hiểu hơn về văn hóa và âm nhạc cồng chiêng Bahnar, Jrai tác động vào tư tưởng tình cảm của học sinh trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa.
Để nhân rộng mô hình truyền dạy văn hóa cồng chiêng, nhà trường đã thực hiện chuyển giao giáo trình này đến các phòng Văn hóa - thông tin trong tỉnh từ ngày 31- 5 - 2016. Cùng với đó, nhà trường đã thúc đẩy việc thực hiện chương trình mở lớp dạy cồng chiêng tại các huyện trong thời gian tới nhằm triển khai ứng dụng kết quả nghiên cứu của đề tài vào thực tiễn. Trước đó, nhà trường đã liên kết với các phòng văn hóa - thông tin huyện, thị xã, thành phố mở lớp bồi dưỡng cồng chiêng, tạc tượng cho thanh thiếu niên người Jrai tại huyện trên địa bàn tỉnh và đã cấp chứng chỉ cho 96 học viên.
Giờ đây, việc dạy và học môn cồng chiêng đã được đào tạo bài bản trong trường lớp chứ không phải lưu truyền theo kinh nghiệm như trước nay. Nỗ lực này là một trong những thành công của nhà trường góp phần lưu truyền, gìn giữ và bảo tồn một trong những loại hình nhạc cụ phi vật thể của đồng bào Tây Nguyên nói riêng và của nhân loại nói chung. Trong thời gian tới nhà trường mong muốn sớm mở được ngành đào tạo cồng chiêng để cồng chiêng không những được truyền dạy cho thanh thiếu niên người Bahnar, Jrai mà cả các em học sinh người dân tộc khác có điều kiện tìm hiểu, yêu thích và có trách nhiệm hơn với di sản văn hóa của địa phương mình.

day-CC2

day-CC3

Hội nghị chuyển giao giáo trình dạy học cồng chiêng

Nguồn: Huyền Ly - Nhật Minh (Trường TCVHNT)

TAG:

Ý kiến của bạn